دین و مذهب
كيفيت نماز شب و احکام آن
دانستنی های دینی و مذهبی/
كيفيت نماز شب (نوع اول)
نماز شب يازده ركعت است: چهار تا دو ركعت (مثل نماز صبح) به نيت
نماز شب و يك نماز دو ركعت به نيت نماز شَفْعْ و يك نماز يك ركعتي
به نيت نماز وَتْر
نيت: دو ركعت نماز شب ميخوانم قُربة اِلي الله
- در ركعت اول: يك بار سوره حمد + يك بار سوره قول هو الله احد +
ركوع + سجده
- در ركعت دوم: يك بار سوره حمد + يك بار سوره قول هو الله احد +
قنوت + ركوع + سجده + تشهد + سلام.
(نماز شبي كه در قست بالا آمده است را چهار بار تكرار كنيد كه
جمعاً هشت ركعت نماز شب ميشود).
نيت: دو ركعت نماز شَفْعْ ميخوانم قُربة اِلي الله
- در ركعت اول: يك بار سوره حمد + يك بار سوره قول هو الله احد +
يك بار سوره قول اعوذ برب الناس + ركوع + سجده.
- در ركعت دوم: يك بار سوره حمد + يك بار سوره قول هو الله احد +
يك بار سوره قول اعوذ برب الفلق + قنوت + ركوع + سجده + تشهد +
سلام.
- نيت: يك ركعت نماز وَتْر ميخوانم قُربة اِلي الله
- در ركعت اول: يك بار سوره حمد + سه بار سوره قول هو الله احد +
يك بار سوره قول اعوذ برب الفلق + يك بار سوره قول اعوذ به رب
الناس
- در قنوت: خواندن كامل قنوت + در حاليكه دستهايتان در حالت قنوت
است، (با انگشتان دست راست يا با تسبيح) چهل بار بگوييد (
اَللّهُمَّ اِغْفِر لِلْمومِنينَ وَ اَلْمومِناتْ وَ اَلْمُسلِمينَ
وَ اَلْمُسلِماتْ ) «خدايا ببخش جميع مؤمنين مرد و مؤمنين زن را».
و بعد از آن هفتاد بار بگوييد ( اَسْتَغْفِرُ اللهَ رَبي وَ
اَتُوبُ اِلَيه) «آمرزش ميطلبم از خدايي كه پروردگارم است و بسويش
باز ميگردم». سپس هفت بار بگوييد (هذا مَقامُ الْعائِذِ بِكَ مِنَ
اَلْنار) «اين است مقام كسي كه از آتش قيامت به تو پناه ميبرد».
سپس سيصد مرتبه بگوييد ( اَلْعَفو ) «ببخش». + و سپس يك بار بگوييد
( رَبّ اغْفِرْلى وَ ارْحَمْنى وَ تُبْ عَلىََّ اِنَّكَ اَنْتَ
التّوابُ اَلْغَفُورُ الرّحيم ) «پروردگارا ببخش مرا و رحم كن به
من و توبه مرا بپذير به راستي كه تو، توبه پذيرنده، بخشنده و
مهرباني». + ركوع + سجد + تشهد + سلام + (پايان نماز) + تسبيحات
فاطمة زهرا (س)
- (تسبيحات حضرت زهرا (سلام الله عليها): (34 مرتبه، الله اكبر، 33
مرتبه، الحمد لله و 33 مرتبه، سبحان الله) در حديثي آمده: خواندن
تسبيحات فاطمه زهرا (سلام الله عليها) از هزار ركعت نماز مستحب،
نزد خداوند بهتر است).
كيفيّت نماز شب به صورت مفصّل
چون از خواب برخاستيد، سجده كنيد براى خداوند تعالى و نيكو است در
اين حال يا در حال برداشتن سر از سجده بگويد:
(اَلْحَمْدُ لِلّهِ الَّذى اَحْيانى بَعْدَ ما اَماتَنى وَ
اِلَيْهِ النُّشُورُ اَلْحَمْدُ لِلّهِ الَّذى رَدَّ عَلَىَّ رُوحى
لاَِحْمَدَهُ وَ اَعْبُدَهُ).
و چون برخاستيد و ايستايد بگوييد:
(اَللّهُمَّ اَعِنّى عَلى هَوْلِ الْمُطَلَّعِ وَ وَسِّعُ عَلَىَّ
الْمَضْجَعَ وَارْزُقْنى خَيْرَ ما بَعْدَ الْمُوتِ).
و چون صداى خروس شنيديد بگويد:
(سُبُّوْحٌ قُدُّوْسٌ رَبُّ الْمَلائِكَةِ وَ الرُّوْحِ سَبَقَتْ
رَحْمَتُكَ غَضَبَكَ لا اِلهَ اِلاّ اَنْتَ عَمِلْتُ سُوَّْءً وَ
ظَلَمْتُ نَفْسى فَاغْفِرْلى اِنَّهُ لا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ اِلاّ
اَنْتَ فَتُبْ عَلَىَّ اِنَّكَ اَنْتَ التَّوّابُ الرَّحيمُ).
و چون نگاه كنيد به اطراف آسمان بخوانيد:
(اَللّهُمَّ اِنَّهُ لا يُوارى مِنْكَ لَيْلٌ ساجٍ وَ لا سَماَّءٌ
ذاتُ اَبْراجٍ وَ لا اَرْضٌ ذاتُ مِهادٍ وَلا ظُلُماتٌ بَعْضُها
فَوْقَ بَعْضٍ وَلا بَحْرٌ لُجِّىُّ تُدْلِجُ بَيْنَ يَدَىِ
الْمُدْلِجِ مِنْ خَلْقِكَ تُدْلِجُ الرَّحْمَةَ عَلى مَنْ تَشاءُ
مِنْ خَلْقِكَ تَعْلَمُ خائِنَةَ الاْ عْيُنِ وَ ما تُخْفِى
الصُّدُوْرُ غارَتِ النُّجُوْمُ وَ نامَتِ الْعُيُونُ وَ اَنْتَ
الْحَىُّ الْقَيُّومُ لاتَاْخُذُكَ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ سُبْحانَ
اللّهِ رَبِّ الْعالَمينَ وَ اِلهِ الْمُرْسَلينَ وَ الْحَمْدُ
لِلّهِ رَبِّ الْعالَمينَ).
پس بخواند پنج آيه آل عمران:
(اِنَّ فى خَلْقِ السَّمواتِ وَ الاَْرضِ وَ اخْتِلافِ اللَّيْلِ
وَ النَّهارِ لاََّياتٍ لاُِولِى الاَْلْبابِ الَّذينَ يَذْكُرُونَ
اللّهَ قِياماً وَ قُعُوداً و َعَلى جُنُوبِهِمْ وَ يَتَفَكَّرُونَ
فى خَلِقِ السَّمواتِ وَ الاَْرْضِ رَبَنّا ما خَلَقْتَ هذا
باطِلاً سُبْحانَكَ فَقِنا عَذابَ النّارِ رَبَّنا اِنَّكَ مَنْ
تُدْخِلِ النّارَ فَقَدْ اَخْزَيْتُهُ وَ ما لِلظّالِمينَ مِنْ
اَنْصارٍ رَبَّنا اِنَّنا سَمِعْنا مُنادِياً يُنادى لِلاْيمانِ
اَنْ امِنُوْا بِرَبِّكُمْ فَامَنّا رَبَنّا فَاغْفِرْ لَنا
ذُنُوبَنا وَكَفِّرْ عَنّا سَيِّئاتِنا وَ تَوَفَّنا مَعَ
الاَْبْرارِ رَبَّنا وَ اتِنا ما وَعَدْتَنا عَلى رُسُلِكَ وَ
لاتُخْزِنا يَوْمَ الْقِيامَةِ اِنَّكَ لاتُخْلِفُ الْميعادَ).
دندانهايتان را مسواك بزنيد، و بعد از آن وضو بگيريد و خود را
خوشبو سازيد، پس برخيزد به نماز شب.
ابتدا شروع مىكنيد به هشت ركعت نماز شب و بعد از هر دو ركعت، سلام
مىدهيد، و خوبست كه در دو ركعت اوّل بعد از حمد سى مرتبه توحيد
بخواند، (كه در دو ركعت مجموعاً شصت مرتبه توحيد خوانده شود) از
اثرات ثواب آن اين است كه: تا منصرف شود از نماز نبوده باشد ميان
او و خداى عزّوجلّ هيچ گناهى.
و يا آنكه در ركعت اوّل آن توحيد و در ركعت دوّم (قُلْ يا اَيُّهَا
الْكافِرُونَ) را بخواند.
در شش ركعت ديگر حمد و هر سوره كه خواهد بخواند و كافى است حمد و
(قُلْ هُوَ اللّه اَحَدْ) در هر ركعتى.
و چنانكه سنّت است قنوت در نمازهاى واجبى، در هر ركعت دوّمى از
نافلهها نيز سنّت است.
و كافى است در قنوت سه بار (سُبْحانَ اللّهِ) گفتن.
و يا آنكه گفته شود: (اَللّهُمَّ اغْفِرْلَنا وَ ارْحَمْنا وَ
عافِنا وَاعْفُ عَنّا فِى الدُّنْيا وَالاْخِرَةِ اِنَّكَ عَلى
كُلِّ شَى ءٍ قَديرٌ).
و يا آنكه بگويد: (رَبِّ اغْفِرْ وَارْحَمْ وَ تَجاوَزْ عَمّا
تَعْلَمُ اِنَّكَ اَنْتَ الاَْعَزُّ الاَْجَلُّ الاَْكْرَمْ).
و روايت شده كه حضرت امام موسى (ع) چون شب در محراب عبادت
مىايستاد مىخواند:
(اَللّهُمَّ اِنَّكَ خَلَفْتَنى سَوِيّاً ...) و اين دعاء پنجاهم
صحيفه كامله است.
و چون فارغ شود از هشت ركعت نماز شب پس بجا بياورد دو ركعت نماز
شفع و يك ركعت نماز وتر.
و مىخواند در اين سه ركعت بعد از حمد (قُلْ هُوَ اللّه اَحَدْ) تا
بمنزله آن باشد كه يك ختم قرآن كرده باشد، زيرا كه سوره توحيد ثلث
قرآن است، و يا آنكه بخواند در نماز شَفْع در ركعت اوّل حمد و
(قُلْ اَعُوذُ بِرَبِّ النّاسِ) و در ركعت دوّم حمد و (قُلْ
اَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقْ).
و چون از نماز شَفْع فارغ شد مستحب است آنكه بخواند: (اِلهى
تَعَرَّضَ لَكَ فى هذَا اللَّيْلِ الْمُتَعَرِّضُوْنَ ...) و اين
دعائى است كه در اعمال شب نيمه شعبان در مفاتيح الجنان مذكور شد.
و چون از دو ركعت شَفْع فارغ شد برمىخيزد به جهت يك ركعت وَتر و
مىخواند در آن حمد و سوره توحيد و يا آنكه مىخواند بعد از حمد
(قُلْ هُو اللّهُ اَحَدٌ) سه مرتبه، و معوذّتين يعنى (قُلْ اَعُوذُ
بِرَبِّ النّاسِ و قُلْ اَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقْ)، پس دست بر
مىدارد براى قنوت و دعا مىخواند آنچه بخواهد.
شيخ طوسى رحمه الله عليه فرموده: دعاهائى كه در قنوت نماز وَتر
خوانده مىشود از زيادى به شمارش نمىآيد.
مستحب است كه انسان در قنوت نماز وتر گريه كند از خوف خدا و ترس از
عقاب خدا، يا خود را به حال گريه در آورد و دعا كند براى برادران
مؤمن، و مستحب است كه ذكر شود چهل نفر، پس بدرستيكه كسيكه دعا كند
براى چهل مؤمن دعايش مستجاب مىشود انشاء اللّه تعالى. و دعا كند
به آنچه خواسته باشد.
(علامت و نشانه شقاوت و پليذی انسان آن است که چشمانش از گريستن
بخشکد و گريه نکند. گريه نکردن در اثر سنگدلی و پليدی دل است و
پليدی و آلودگی دل نشانه زيادی گناه و معصيت خداست و گناه و معصيت
خدا نشانه علاقه و محبت به دنياست).
شيخ صدوق رحمه الله عليه فرموده كه: حضرت رسول خدا (ص) در قنوت
وَتر مىخواند: (اَللّهُمَّ اهْدِنى فيمَنْ هَدَيْتَ وَ عافِنى
فيمَنْ عافَيْتَ و تَوَلَّنى فيمَنْ تَوَلَّيْتَ وَ بارِكْ لى فيما
اَعْطَيْتَ وَ قِنى شَرَّ ما قَضَيْتَ فَاِنَّكَ تَقْضى وَ
لايُقْضى عَلَيْكَ، سُبْحانَكَ رَبَّ الْبَيْتِ، اَسْتَغْفِرُكَ وَ
اَتُوبُ اِلَيْكَ وَ اُوْمِنُ بِكَ وَ اَتَوَكَّلُ عَلَيْكَ وَ لا
حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ اِلاّ بِكَ يا رَحيمُ).
سزاوار است آنكه هفتاد مرتبه بگويد: (اَسْتَغْفِرُاللّهَ رَبّى وَ
اَتُوبُ اِلَيْهِ).
سزاوار است كه دست چپ را به دعا بلند كرده باشد و استغفار را به
دست راست بشمارد روايت شده كه حضرت رسول خدا (ص) استغفار مىكرد در
نماز وَتر هفتاد مرتبه و هفت مرتبه مىگفت: (هذا مَقامُ
الْعاَّئِذِ بِكَ مِنَ النّارِ).
روايت شده كه حضرت امام زين العابدين (ع) در سحر، در نماز وتر سيصد
مرتبه مىگفت: (اَلْعَفْوَ الْعَفْوَ). و بگويد بعد از اين:
(رَبِّ اغْفِرْلى وَارْحَمْنى وَ تُبْ عَلَىَّ اِنَّكَ اَنْتَ
التَّوّابُ الْغَفُورُ الرَّحيمُ).
و سزاوار است آنكه طول دهد قنوت را و چون فارغ شد از قنوت به ركوع
رود و چون سر از ركوع برداشت بخواند اين دعا را كه شيخ در تهذيب از
حضرت موسى بن جعفر (ع) نقل كرده:
(هذا مَقامُ مَنْ حَسَناتُهُ نِعْمَةٌ مِنْكَ وَ شُكْرُهُ ضَعيفٌ
وَ ذَنْبُهُ عَظيمٌ وَ لَيْسَ لِذلِكَ اِلاّ رِفْقُكَ وَ
رَحْمَتُكَ فَاِنَّكَ قُلْتَ فى كِتابِكَ الْمُنْزَلِ عَلى
نَبِيِّكَ الْمُرْسَلِ صَلَّى اللّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ كانُوا
قَليلاً مِنَ اللَّيْلَ ما يَهْجَعُونَ وَ بِالاَْسْحارِهُمْ
يَسْتَغْفِرُوْنَ طالَ هُجُوعى وَ قَلَّ قِيامى وَ هذَا السَّحَرُ
وَ اَنَا اَسْتَغْفِرُكَ لِذُنُوبى اِسْتِغْفارَ مَنْ لا يَجِدُ
لِنَفْسِه ضَرّا وَ لا نَفْعاً وَ لا مَوْتاً وَ لاحَيوةً وَ لا
نُشُوْراً).
پس به سجده رود و نماز را تمام كند و بعد از سلام تسبيح حضرت زهرا
عليها السلام بخواند، پس بگويد:
(اَلْحَمْدُ لِرَبِّ الصَّباحِ اَلْحَمْدُ لِفالِقِ الاِْصْباحِ).
و بگويد سه مرتبه:
(سُبْحانَ رَبِّىَ الْمَلِكَ الْقُدُّوْسِ الْعَزيزِ الْحَكيمِ).
پس بگويد:
(يا حَىُّ يا قَيُّومُ يا بَرُّ يا رَحيمُ يا غَنىُّ يا كَريمُ
ارْزُقْنى مِنَ التِّجارَةِ اَعْظَمَها فَضْلاً وَ اَوْسَعَها
رِزْقاً وَ خَيْرَها لى عاقِبَةً فَاِنَّهُ لا خَيْرَ فيما لا
عاقِبَةَ لَهُ).
پس به سجده رود و بگويد پنج مرتبه: (سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ رَبُّ
الْمَلائِكَةِ وَالرُّوْحِ). پس بنشيند و بخواند آيه الكرسى را،
دوباره به سجده رود و ذكر سابق را پنج مرتبه بخواند.
(إ نَّ رَبَّكَ يَعْلَمُ تقُوم أ دنى من ثُلْثَىِ اللَّيْلِ وَ
نِصْفَهُ و ثُلُثَهُ وَ طائِفَةٌ مَّنَ الَّذِينَ مَعَكَ).
(اى پيامبر!) پروردگارت مىداند كه تو و گروهى از آنها كه با تو
هستند نزديك دو سوّم شب يا نصف يا ثلث آن را به پا مىخيزند.
- تذكر (اول): بعد از فراغ از نماز شَفْعْ خواندن دعاى «الهى تعرض
لك فى هذا الليل المتعرضون...» مستحب است كه براي ديدن اين دعا به
كتاب مفاتيح در اعمال شب نيمه شعبان مراجعه كنيد.
- تذكر (دوم): در نماز وَتر، مستحب است قنوت آن را طول داد و براى
چهل مؤمن دعا كرد و هفتاد مرتبه استغفار نمود و سيصد مرتبه
اُْلعَفو گفت و هفت مرتبه هذا مقام العائذ بك من النار ناگفته
نماند، اينها تمام استحباب در استحباب است. يعنى اگر خوانده نشود
هيچ اشكالى ندارد و ثواب نماز شب را داريم. حتى اگر يازده ركعت
بدون سوره و حتى نشسته بخوانيد ثواب نماز شب را مىبريد.
- تذكر (سوم): بهتر اين است كه قنوت نماز وَتر را به اين ترتيب بجا
بيآوريد:
1- دعاي فرج آقا امام زمان (ع) كه اين دعا است:
(لاالهالله الحليم الكريم لاالهالاالله العلي العظيم سبحان الله
رب السموات السبع و سبحان الله رب الارضين السبع و ما فيهن و ما
بينهن و رب العرش العظيم و سلام علي المرسلين).
2- هفت مرتبه بگويد: (استغفر الله الذي لاالهالا هو الحي القيوم
ذوالجلال و الاكرام من جميع ظلمي و جرمي و اسرافي علي نفسي و اتوب
اليه).
بعد از آن 70 مرتبه بگويد:
(استغفر الله ربي و اتوب اليه).
پس از آن 300 مرتبه بگويد:
(العفو).
سپس براي چهل مؤمن دعا كند (به زبان غير عربي هم اشكال ندارد،
مثلاً بگويد: خداوندا! فلاني را بيامرز).
از آن پس براي خود و پدر و مادر خود دعا كند و در خاتمه قنوت 7
مرتبه بگويد: (هذا مقامُ الغائذِ بكَ مِنَ النارِ).
3- بخوانيد بعد از هر دو ركعت از نماز شب و شَفْع و بعد از دعاهاى
وَتر دعاهايى را كه شيخ و سيد نقل كردهاند سيزدهم بجا آورد
سجدهها و دعاهايى را كه از رسول خدا (ص) روايت شده از جمله روايتى
است كه شيخ از حماد بن عيسى از ابان بن تغلب روايت كرده كه گفت
حضرت صادق (ع) فرمودند: شب نيمه شعبانى داخل شد و بود رسول خدا (ص)
در آن شب نزد عايشه همين كه نصف شب شد برخاست رسول خدا (ص) از
رختخواب خود براى عبادت پس چون بيدار شد عايشه يافت كه پيغمبر (ص)
بيرون رفته از رختخواب او و داخل شد بر او آنچه كه فرو مىگيرد
زنها را يعنى غيرت و گمان كرد كه آن حضرت رفته پيش بعض زنهاى خود
پس برخاست و پيچيد بر خود شمله يعنى چادر خود را و قسم به خدا كه
شمله او از ابريشم و كتان و پنبه نبود و لكن تار آن مو و پود آن از
كركهاى شتر بود و جستجو مىكرد رسول خدا (ص) را در حجرههاى زنهاى
ديگرش حجره به حجره پس در اين بين كه در جستجوى آن حضرت بود به
ناگاه نظرش افتاد بر رسول خدا (ص) كه در سجده است مثل جامهاى كه
چسبيده شده بر روى زمين پس نزديك آن حضرت شد شنيد كه مىگويد در
سجده خود: (سَجَدَ لَكَ سَوَادِي وَ خَيَالِي وَ آمَنَ بِكَ
فُؤَادِي هَذِهِ يَدَايَ وَ مَا جَنَيْتُهُ عَلَى نَفْسِي يَا
عَظِيمُ [عَظِيما] تُرْجَى [يُرْجَى] لِكُلِّ عَظِيم اغْفِرْ لِيَ
الْعَظِيمَ فَإِنَّهُ لا يَغْفِرُ الذَّنْبَ الْعَظِيمَ إِلا
الرَّبُّ الْعَظِيمُ).
پس بلند كرد سر خود را و دوباره برگشت به سجده و شنيد عايشه كه
ميگويد:
(أَعُوذُ بِنُورِ وَجْهِكَ الَّذِي أَضَاءَتْ لَهُ السَّمَاوَاتُ
وَ الْأَرَضُونَ وَ انْكَشَفَتْ لَهُ الظُّلُمَاتُ وَ صَلَحَ
عَلَيْهِ أَمْرُ الْأَوَّلِينَ وَ الآْخِرِينَ مِنْ فُجْأَةِ
نَقِمَتِكَ وَ مِنْ تَحْوِيلِ عَافِيَتِكَ وَ مِنْ زَوَالِ
نِعْمَتِكَ اللَّهُمَّ ارْزُقْنِي قَلْبا تَقِيّا نَقِيّا وَ مِنَ
الشِّرْكِ بَرِيئا لا كَافِرا وَ لا شَقِيّا).
پس بر خاك نهاد دو طرف روى خود را و گفت: (عَفَّرْتُ وَجْهِي فِي
التُّرَابِ وَ حُقَّ لِي أَنْ أَسْجُدَ لَكَ).
پس همينكه خواست رسول خدا (ص) برگردد شتافت عايشه به سوى رختخواب
خود پس رسول خدا (ص) آمد به رختخواب او و شنيد كه نفس بلند مىزند
فرمود چيست اين نفس بلند آيا ندانستهاى كه چه شبى است امشب اين شب
نيمه شعبان است كه در آن قسمت مىشود روزيها و در آن نوشته مىشود
اجلها و در آن نوشته مىشود روندگان به حج و بدرستى كه خداى تعالى
مىآمرزد در اين شب از خلق خود بيشتر از عدد موهاى بزهاى قبيله كلب
و مىفرستد خداى تعالى ملائكه خود را از جانب آسمان به سوى زمين در
مكه.
- تذكر (چهارم): حضرت موسى بن جعفر (ع) بعد از فراغ از نماز شب در
حال سجده ميگفت:
(لَكَ الْمَحْمَدَةُ إِنْ أَطَعْتُكَ وَ لَكَ الْحُجَّةُ إِنْ
عَصَيْتُكَ لا صُنْعَ لِى وَ لا لِغَيْرِى فِى إِحْسَانٍ إِلا بِكَ
يَا كَائِنُ [كَائِنا] قَبْلَ كُلِّ شَىْءٍ وَ يَا مُكَوِّنَ
كُلِّ شَىْءٍ إِنَّكَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ اللَّهُمَّ
إِنِّى أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْعَدِيلَةِ عِنْدَ الْمَوْتِ وَ مِنْ
شَرِّ الْمَرْجِعِ فِى الْقُبُورِ وَ مِنَ النَّدَامَةِ يَوْمَ
الْآزِفَةِ فَأَسْأَلُكَ أَنْ تُصَلِّىَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ
مُحَمَّدٍ وَ أَنْ تَجْعَلَ عَيْشِى عِيشَةً نَقِيَّةً وَ مِيتَتِى
مِيتَةً سَوِيَّةً وَ مُنْقَلَبِى مُنْقَلَبا كَرِيما غَيْرَ
مُخْزٍ وَ لا فَاضِحٍ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ
الْأَئِمَّةِ يَنَابِيعِ الْحِكْمَةِ وَ أُولِى النِّعْمَةِ وَ
مَعَادِنِ الْعِصْمَةِ وَ اعْصِمْنِى بِهِمْ مِنْ كُلِّ سُوءٍ وَ
لا تَأْخُذْنِى عَلَى غِرَّةٍ وَ لا عَلَى غَفْلَةٍ وَ لا تَجْعَلْ
عَوَاقِبَ أَعْمَالِى حَسْرَةً وَ ارْضَ عَنِّى فَإِنَّ
مَغْفِرَتَكَ لِلظَّالِمِينَ وَ أَنَا مِنَ الظَّالِمِينَ
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِى مَا لا يَضُرُّكَ وَ أَعْطِنِى مَا لا
يَنْقُصُكَ فَإِنَّكَ الْوَسِيعُ رَحْمَتُهُ الْبَدِيعُ حِكْمَتُهُ
وَ أَعْطِنِى السَّعَةَ وَ الدَّعَةَ وَ الْأَمْنَ وَ الصِّحَّةَ
وَ الْبُخُوعَ وَ الْقُنُوعَ وَ الشُّكْرَ وَ الْمُعَافَاةَ وَ
التَّقْوَى وَ الصَّبْرَ وَ الصِّدْقَ عَلَيْكَ وَ عَلَى
أَوْلِيَائِكَ وَ الْيُسْرَ وَ الشُّكْرَ وَ اعْمُمْ بِذَلِكَ يَا
رَبِّ أَهْلِى وَ وَلَدِى وَ إِخْوَانِى فِيكَ وَ مَنْ أَحْبَبْتُ
وَ أَحَبَّنِى وَ وَلَدْتُ وَ وَلَدَنِى مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَ
الْمُؤْمِنِينَ يَا رَبَّ الْعَالَمِينَ).
ابن اشيم گفته: اين دعا بعد از هشت ركعت نماز شب و پيش از نماز
وَتر است آنگاه سه ركعت وتر را بجا ميآورى پس چون سلام دادى بگو
در حالتى كه نشسته باشى: (الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِى لا تَنْفَدُ
خَزَائِنُهُ وَ لا يَخَافُ آمِنُهُ رَبِّ إِنِ ارْتَكَبْتُ
الْمَعَاصِىَ فَذَلِكَ ثِقَةٌ [ثِقَةً] مِنِّى بِكَرَمِكَ إِنَّكَ
تَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِكَ وَ تَعْفُو عَنْ
سَيِّئَاتِهِمْ وَ تَغْفِرُ الزَّلَلَ وَ إِنَّكَ [فَإِنَّكَ]
مُجِيبٌ لِدَاعِيكَ وَ مِنْهُ قَرِيبٌ وَ أَنَا تَائِبٌ إِلَيْكَ
مِنَ الْخَطَايَا وَ رَاغِبٌ إِلَيْكَ فِى تَوْفِيرِ حَظِّى مِنَ
الْعَطَايَا يَا خَالِقَ الْبَرَايَا يَا مُنْقِذِى مِنْ كُلِّ
شَدِيدَةٍ [شِدَّةٍ] يَا مُجِيرِى مِنْ كُلِّ مَحْذُورٍ وَفِّرْ
عَلَىَّ السُّرُورَ وَ اكْفِنِى شَرَّ عَوَاقِبِ الْأُمُورِ
[فَإِنَّكَ] فَأَنْتَ اللَّهُ عَلَى نَعْمَائِكَ وَ جَزِيلِ
عَطَائِكَ مَشْكُورٌ وَ لِكُلِّ خَيْرٍ مَذْخُورٌ ).
و بدانكه علما از براى هر شب اين ماه نماز مخصوصى ذكر فرمودهاند
مقام را گنجايش نقل آن نيست.
دعاي وسعت رزق در نماز شب
دعايي از امام عليه السلام در سجده نماز شب سوّم از ابوبصير منقول
است كه شكايت كردم بسوى حضرت صادق (ع) از حاجت خود و خواستم از آن
حضرت كه مرا تعليم فرمايد دعائى بجهت رزق پس حضرت اين دعا را تعليم
من فرمود كه از زمانى كه من خواندم آن را ديگر محتاج نشدم فرمود
بگو در نماز شب در حال سجده:
(يا خَيْرَ مَدْعُوٍّ وَ يا خَيْرَ مَسْئُولٍ وَ يا)
اى بهترين خوانده شده و اى بهترين درخواست شده و اى
(اَوْسَعَ مَنْ اَعْطى وَ يا خَيْرَ مُرْتَجىً اُرْزُقْنى وَ
اَوسِعْ عَلَىَّ مِنْ رِزْقِكَ وَ)
وسيعتر كسى كه عطا كند و اى بهترين مايه اميد روزيم ده و فراخ
گردان بر من از روزيت و
(سَبِّبْ لى رِزْقاً مِنْ قِبَلِكَ اِنَّكَ عَلى كُلِّ شَيْئٍ
قَديرٌ )
وسيله سازى كن روزيم را از جانب خود كه تو بر هر چيز توانايى
دعاي ديگر:
اين دعا را در سجده آخر ركعت هشتم نافله شب در مصباح ذكر فرموده.
دعاء از حضرت رسول اسلام (ص): روايت شده كه حضرت رسول صلى الله
عليه و آله اين دعا را براى طلب روزى تعليم فرمود:
(يا رازِقَ الْمُقِلّينَ وَ يا راحِمَ الْمَساكينَ وَ يا وَلِىَّ
الْمُؤْمِنينَ وَ يا ذَا الْقُوَّةِ)
اى روزى ده نداران و اى مهرورز به مسكينان و اى سرپرست مؤمنان و اى
صاحب نيروى
(الْمَتينَ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ اَهْلِ بَيْتِهِ وَارْزُقْنى
وَ عافِنى وَ اكْفِنى ما اَهَمَّنى)
محكم درود فرست بر محمّد و خاندانش و روزيم ده و عافيتم ده و
كفايتم كن آنچه مهم است بر من
دعاى حزين كه بعد از نماز شب خوانده مىشود:
دعاي شريف بعد از نماز شب خوانده مى شود و آن دعاء مطابق آنچه در
مصباح متهجّد است اين است:
«اُناجيكَ يا مَوْجُوداً فى كُلِّ مَكانٍ لَعَلَّكَ تَسْمَعُ
نِدائى فَقَدْ عَظُمَ جُرْمى».
(راز گويم با تو اى كه هستى در هرجا و مكان تا شايد فريادم را
بشنوى چونكه جرم و گناهم بزرگ)
«وَ قَلَّ حَيآئى مَوْلاىَ يا مَوْلاىَ اَىَّ الاَْهْوالِ
اَتَذَكَّرُ وَ اَيَّها اَنْسى وَ لَوْلَمْ يَكُنْ».
(و شرمم كم است مولايم اى مولايم كداميك از هراسهايم را يادآورى
كنم و كداميك را فراموش كنم و اگر نباشد)
«اِلا الْمَوْتُ لَكَفى كَيْفَ وَ ما بَعْدَ الْمَوْتِ اَعْظَمُ وَ
اَدْهى مَوْلاىَ يا مَوْلاىَ حَتّى».
(جز همان مرگ تنها مرا بس است چسان! با اينكه جهان پس از مرگ
بزرگتر و سخت تر است مولاى من اى مولايم تا چه)
«مَتى وَ اِلى مَتى اَقُولُ لَكَ الْعُتْبى مَرَّةً بَعْدَ اُخْرى
ثُمَّ لا تَجِدُ عِنْدى صِدْقاً وَ لا».
(وقت و تا كى بگويم كه (من گنهكارم و) تو حق باز خواستم دارى نه يك
بار بلكه بارها ولى باز هم تو راستى و)
«وَفاءً فَياغَوْثاهُ ثُمَّ واغَوْثاهُ بِكَ يا اَللَّهُ مِنْ
هَوىً قَدْ غَلَبَنى وَ مِنْ عَدُوٍّ قَدِ».
(وفا از من نبينى، پس اى فرياد و باز هم اى فرياد به درگاه تو
خدايا از هواى نفسى كه بر من چيره گشته و از دشمنى كه)
«اسْتَكْلَبَ عَلَىَّ وَ مِنْ دُنْيا قَدْ تَزَيَّنَتْ لى وَ مِنْ
نَفْسٍ اَمّارَةٍ بِالسُّوءِ اِلاّ ما رَحِمَ».
(بر من حمله ور شده و از دنيايى كه خود را برايم آراسته و از نفس
فرمانده به بدى جز آنكه پروردگارم رحم كند)
«رَبّى مَوْلاىَ يا مَوْلاىَ اِنْ كُنْتَ رَحِمْتَ مِثْلى
فَارْحَمْنى وَ اِنْ كُنْتَ قَبِلْتَ».
(مولاى من اى مولايم اگر به كسى چون من رحم كردهاى پس به من نيز
رحم كن و اگر كسى را مانند من پذيرفتهاى)
«مِثْلى فَاقْبَلْنى يا قابِلَ السَحَّرَةِ اقْبَلْنى يا مَنْ لَمْ
اَزَلْ اَتَعَّرَفُ مِنْهُ الْحُسْنى يا».
(مرا هم بپذير اى پذيرنده ساحران (فرعون) مرا هم بپذير اى كه تا
بوده از او نيكى ديدهام اى)
«مَنْ يُغَذّينى باِلنِّعَمِ صَباحاً وَ مَسآءً اِرْحَمْنى يَوْمَ
اتيكَ فَرْدَا شاخِصا اِلَيْكَ».
(كه غذايم دادى به نعمتهاى خود در هر صبح و شام رحم كن به من روزى
كه به نزدت آيم تنها در حالى كه بلند كردهام)
«بَصَرى مُقَلِّداً عَمَلى قَدْ تَبَرَّءَ جَميعُ الْخَلْقِ مِنّى
نَعَمْ وَ اَبى وَ اُمّى وَ مَنْ كانَ لَهُ».
(بدرگاهت ديدهام را و نامه عملم به گردنم افتاده و همه مردم از من
بيزارى جويند حتى پدر و مادرم و حتى كسى كه رنج و)
«كَدّى وَ سَعْيى فَاِنْ لَمْ تَرْحَمْنى فَمَنْ يَرْحَمُنى وَ
مَنْ يُونِسُ فِى الْقَبْرِ وَحْشَتى».
(تلاشم براى او بوده پس اگر تو نيز به من رحم نكنى پس چه كسى به من
رحم كند و كيست كه مونس وحشت قبرم باشد)
«وَ مَنْ يُنْطِقُ لِسانى اِذا خَلَوْتُ بِعَمَلى وَ سآئَلْتَنى
عَمّا اَنْتَ اَعْلَمُ بِهِ مِنّى فَاِنْ».
و كيست كه زبانم را گويا كند آنگاه كه با عملم خلوت كنم و بپرسى از
من آنچه تو بدان داناترى از خودم پس اگر)
«قُلْتُ نَعَمْ فَاَيْنَ الْمَهْرَبُ مِنْ عَدْلِكَ وَ اِنْ قُلْتُ
لَمْ اَفْعَلْ قُلْتَ اَلَمْ اَكُنِ الشّاهِدَ».
(بگويم آرى كجا از عدل تو گريز گاهى است و اگر بگويم نكردم جواب
دهى آيا من گواه تو نيستم)
«عَلَيْكَ فَعَفوَكَ عَفْوَكَ يا مَوْلاىَ قَبْلَ سَرابيلِ
الْقَطِرانِ عَفْوَكَ عَفْوَكَ يا مَوْلاىَ»
(پس گذشتت را گذشتت را خواهانم اى مولايم پيش از پوشيدن پيراهن آتش
زا گذشتت گذشتت را خواهم اى مولاى من)
«قَبْلَ جَهَنَّمَ وَالنّيرانِ عَفْوَكَ عَفْوَكَ يا مَوْلاىَ
قَبْلَ اَنْ تُغَلَّ الاَْيْدى اِلَى الاَْعْناقِ».
(پيش از گرفتار شدن جهنم و آتش سوزان گذشتت گذشتت را خواهم اى
مولاى من پيش از آنكه دستها به گردنها با زنجير بسته شود)
«يا اَرْحَمَ الرّاحِمينَ وَ خَيْرَ الْغافِرينَ».
(اى مهربانترين مهربانان و بهترين آمرزندگان).
احكام نماز شب و برخی توضیحات دیگر
1) نماز شب مجموعاً يازده ركعت ميباشد كه ده ركعت آن هر دو ركعت
به يك سلام خوانده ميشود و يك ركعت به يك سلام.
هشت ركعت از يازده ركعت را بايد به نيّت نماز شب و سپس دو ركعت
ديگر به نيّت نماز شَفع و آنگاه يك ركعت نماز وَتر، كه با فضيلترين
نماز شب، نماز وَتر و شَفع است و دو ركعت شَفع برتر از وَتر است.
2) نافله شب پيش از نماز صبح خوانده ميشود. و وقت آن بعد از
گذشتن از نصف شب، به مقدار خواندن يازده ركعت نماز شب است. ولى
احتياط آن است كه قبل از فجر اول نخوانند، مگر آن كه بعد از نافله
شب بلافاصله بخوانند، كه در اين صورت مانعى ندارد.
3) براي نماز شب ميتوان به نماز شَفْع و وَتر اكتفا كرد، بلكه
هنگام تنگي وقت ميتوان تنها به نماز وتر اكتفا نمود.
4) وقت نماز شب از نيمه شب (ساعت 12 نيمه شب) تا فجر صادق است. و
هنگام سحر از ساير مواقع بهتر (پُر فضيلتتر) است و تمامي ثلث آخر
شب سحر محسوب ميشود. و افضل از آن خواندن نماز شب نزديكيهاي سحر
خوانده شود.
5) جايز است انسان نماز شب را نشسته بخواند حتي در حال اختيار.
ولي اگر ميخواهد نشسته بخواند بهتر آن است كه هر دو ركعت نشسته را
يك ركعت ايستاده حساب كند. بنابراين بايد هشت بار دو ركعت نشسته و
هر دو ركعت به يك سلام كه جمعاً شانزده ركعت ميشود به نيت نماز شب
بخواند و دوباره دو ركعت هر دو ركعت به يك سلام به نيت نماز شفع و
دو بار يك ركعت هر يك ركعت به يك سلام به نيت نماز وتر، ولي در حال
اضطرار و مريض همان يازده ركعت كفايت ميكند.
6) مسافر و كسى كه براى او سخت است نافله شب را بعد از نصف شب
بخواند، مىتواند آن را در اول شب بجا آورد.
7) جواني كه ميترسد خواب بماند و نماز شب از او فوت شود ميتواند
نماز شب را پيش از نيمه شب (ساعت 12 نيمه شب به بعد) بخواند.
8) كساني كه براي خواندن نماز شب بعد از نيمه شب عذري دارند مانند
پير مردان و يا كسي كه از سرد شدن هوا ميترسد و يا از جنب شدن در
خواب ميترسد ... ميتوانند نماز شب را قبل از نيمه شب بخوانند.
9) خواندن سوره در ركعتهاي نماز شب لازم نيست و ميتواند فقط به
خواندن سوره حمد اكتفا كند. (گرچه با سوره فضيلت ديگرى دارد) هم
چنين قنوت در ركعتهاي دوم مستحب است و ميتواند بدون قنوت بخواند.
10) نماز وَتر يك ركعت است و ميشود آن را بدون قنوت به جا آورد.
11) لازم نيست همه يازده ركعت را در يك مجلس بخواند، بلكه ميتواند
در دو سه نوبت بخواند، بلكه تفريق افضل است، همان طور كه رسول خدا
تهجد ميكرد.
12) مستحب است كه نماز شب را بلند بخواند تا اگر از خانوادهاش كسي
ميخواهد براي به نماز شب برخيزد بيدار شود.
بديهي است كه استحباب بلند خواندن نماز شب در جايي است كه امن از
ريا و سُمعه باشد و اگر خداي ناخواسته خوف ريا و سُمعه در بلند
خواندن باشد بايد آهسته بخواند.
13) بعد از فراغ از نماز شفع خواندن دعاى «الهى تعرض لك فى هذا
الليل المتعرضون ...» مستحب است كه در مفاتيح در اعمال شب نيمه
شعبان آمده است.
14) مستحب است كه انسان در قنوت آن از خوف خدا گريه كند و اگر
گريهاش نيايد تباكى كند؛ يعنى انسان حالت گريه را به خود بگيرد.
15) مستحب است در قنوت نماز (وتر) براى چهل تن، از مؤمنان چنين دعا
(كه كسى كه براى چهل مؤمن دعا كند دعايش مستجاب مىشود) كند:
(اَللّهُمَّ اغْفِرْ لِفُلاٰن) و به جاى كلمهٴ (فلان) مؤمنى را نام
ببرد. و مستحب است، در قنوت، هفتاد بار استغفار كند، در حالى كه
دست چپ خود را بلند نموده و با دست راست، استغفار را مىشمارد:
(اَسْتَغْفِرُاللهَ رَبّي وَ أتوبُ إلَيْهِ) گرچه صد بار بهتر است.
همچنين مستحب است، هفت بار بگويد: (هٰذٰا مَقٰامُ العٰائِذِ بِكَ
مِنَ النٰارِ) و سيصد بار بگو: (اَلْعَفْو) و اگر كلمات
(اَلْعَفْو) را به يكديگر متصل كند بهتر است، و آخر كلمه را به
فتحه بخواند: (اَلْعَفْوَ اَلْعَفْوَ اَلْعَفْوَ ...).
16) ميتوانيد در قنوت نماز وَتْر با استفاده از تسبيح يا (با
انگشت دست راستتان) چهل مؤمن را به اينگونه دعا كنيد: مثلاً (
اللّهمَّ اغْفِرْ لِرُوح الله الخمينى و ...).
17) در نماز مستحب، شك ميان ركعت اول و دوم، نماز را باطل
نميكند و نمازگزار ميتواند تصميم بر هر كدام بگذارد.
18) انجام كم و زيادهاى اشتباهى در نماز مستحب، سجده سهو ندارد.
19) میتوان نماز شب را کوتاهتر و خلاصه تر نيز خواند به اين
صورت: دو رکعت به نيت شَفع و يك ركعت به نيت نماز وَتر يا اينكه
فقط به يك ركعت نماز وتر اكتفا كرد.
20) براى نمازهاى واجب، بهتر است انسان به مسجد برود ولى در باره
نوافل، چنين دستورى نيست.
(اين سادهگيريها براى تشويق افراد به اين عبادتهاى سازنده است.
حتى اگر نماز مستحب را كسى در وقتش نتوانست بخواند، قضاى آنرا
مىتواند انجام دهد،كه در اينصورت، طبق حديث، خداوند به فرشتگان
مباهات كرده و ميفرمايد: به بندهام بنگريد! چيزى را كه بر او
واجب نكردهام، قضا مىكند! (و در حديث ديگرى افزوده شده كه: شما
را شاهد مىگيرم كه او را آمرزيدم).
21) در روايت صحيح از عبدالرحمن بن ابى نجران از آن حضرت عليه
السلام نقل شده كه مىگويد: «درباره نماز شب هنگام در سفر، ميان
كجاوه پرسيدم، فرمود: هرگاه روبه قبله نبودى به سوى قبله برگرد،
سپس تكبير بگو و نماز بخوان به هر جا كه شترت تو را برد مانعى
ندارد». در روايت صحيح از معاوية بن عمار از آن حضرت نقل شده است
كه فرمود: «باكى نيست كه در سفر انسان نماز را در حال رفتن بخواند
و اشكالى ندارد اگر نماز شبش را كه از او فوت شده، روز در حال رفتن
رو به قبله كند و همان طور كه راه مىرود قضايش را بخواند. و هرگاه
خواست ركوع برود، رو به قبله كند و ركوع و سجود را انجام دهد سپس
راه برود.
22) قضاي نماز شب را نيز فضيلت بسيار است، چنانكه از امام صادق (ع)
روايت است كه شخصي به آن حضرت عرض كرد: فدايت شوم چه بسا اتّفاق
ميافتد كه يك، دو، يا سه ماه نماز شب از من فوت ميشود و من آن را
به روز قضا ميكنم. آيا اين كار جايز است؟ فرمودند: به خدا قسم اين
كار مايه روشني چشم تو است. و آني جمله را سه بار تكرار كرد.
رسول خدا (ص) فرمودند: خداي تعالي به بندهاي كه قضاي نماز شب را
بجاي ميآورد مباهات ميكند و ميفرمايد:
اي فرشتگان، اين بنده چيزي را كه به او واجب نكردهام قضا ميكند.
گواه باشيد كه من او را آمرزيدم.
در روايت صحيح از حماد بن عثمان از امام كاظم (ع) نقل شده است كه
درباره مردى كه نماز نافله مىخواند در حالى كه روى مركبش بين
شهرها حركت مىكند، سؤ ال شد. فرمود: اشكالى ندارد).
در روايت صحيح از عبدالرحمن بن حجاج از آن حضرت نقل است كه
مىگويد: «درباره نماز نافله در وطن، بر پشت مركب پرسيدم؛ هرگاه
پگاه از كوفه خارج شدم و يا در شهر كوفه شتابان در پى كار بودم (چه
كنم؟) فرمود: اگر شتابزده بودى و نتوانستى از مركب پياده شوى و
مىترسى كه اگر سواره نماز را نخوانى فوت شود، سواره بخوان، اگر نه
نماز خواندنت روى زمين نزد من پسنديدهتر است».
در روايت صحيح از عبدالرحمن بن ابى عبداللّه به نقل از امام صادق
عليه السلام آمده است كه مىفرمايد: «روى مركب كسى حق ندارد نماز
واجب را بخواند مگر مريض كه مىبايد رو به قبله باشد و به قرائت
(فاتحة الكتاب) اكتفا كند و در نماز واجب بر هر چه ممكن باشد صورتش
را بنهد و در نماز نافله اشاره مخصوصى بكند».
در روايت صحيح از جميل به دراج از آن حضرت نقل شده كه مىگويد:
شنيدم كه مىفرمود: «رسول خدا صلى اللّه عليه و اله نماز واجب را
در يك روز گل آلود و بارانى در كجاوه خواند».
23) اگر مشغول نماز شب بود و صبح طلوع کرد، اگر چهار رکعت از نماز
شب را خوانده است و بعد صبح شد، بقيه نماز شب را به طور مخفف و
بدون مستحباب ميخواند و اگر هنوز چهار رکعت از نماز شب نخوانده
بعد صبح شد، همان دو رکعتی را که شروع کرده تمام ميکند و پس از آن
دو رکعت نافله صبح را ميخواند و سپس دو رکعت نماز صبح واجب را
ميخواند و پس از آن، باقيمانده نماز شب را قضا ميکند. اگر اصلا
به نماز شب شروع نکرده و بعد صبح طلوع کرده باشد دو رکعت نماز
نافله صبح را اول ميخواند و پس از آن نماز صبح را و پس از آن قضای
نماز شب را بجا ميآورد.
تذکر: اگر نماز شب را در بين الطلوعين (يعنی بعد از اذان صبح و پيش
طلوع آفتاب) ميخواند، بهتر است که نيت ادا يا قضا نکند، بلکه به
نيت (ما فی الذمه) بخواند.
توضيح اينکه: (ما فی الذمه) به آن معنی است که نيت کند نماز شب
ميخوانم (قربه الی الله) خواه ادا باشد خواه قضا، هر چه خدا و
رسولش فرمودهاند.
24) در مواردى كه تقديم نماز شب جايز است سزاوار است كه نيّت اداء
نكند بلكه به نيّت (تعجيل) و جلو انداختن بخواند.
25) شخصي به امام صادق (ع) عرض كرد: فدايت شوم؛ من گاهى به خواندن
نماز شب موفّق نمىشوم، آيا اجازه مىفرمائيد پس از خواندن نماز
صبح پيش از آنكه آفتاب طلوع كند قضاى نماز شب را بخوانم؟
فرمود: آرى؛ امّا اهل خانهات را از اين كار با خبر مكن زيرا آنان
هم از تو ياد مىگيرند و اين كار را سنّت قرار مىدهند.
26) قضاى نماز شب را بر تقديم آن يعنى پيش از نيمه شب خواندن رجحان
دارد. بنابر اين اگر مىداند كه قضاى نماز شب از او فوت نخواهد شد
قضا اولويت دارد.
27) اگر وقت براى اداى نماز شب تنگ نباشد ولى انسان مىخواهد نماز
وَتر را بخواند بايد آن را (رجائا) بخواند.
28) نماز وتر يك ركعت است، و كافى است در قنوت سه بار تسبيح گفتن.
29) مستحب است سورههاى بزرگ، در ركعت اول و سورههاى كوتاه را در
ركعت دوم بخواند و در نماز (شفع) و (وتر) سورههاى فلق، ناس و
توحيد، قرائت كند و يا اينكه، در همهٴ آنها سورهٴ (قل هوالله احد)
بخواند.
30) در نماز شَفع و وَتر بهتر است بعد از حمد سوره توحيد را بخواند
تا ثواب يك ختم قرآن را ببرد.
وقت نماز شب
1) وقت خواندن نماز شب، بعد از نصفه شب (ساعت 12 نيمه شب) تا طلوع
صبح صادق و هر چه به سحر نزديك اذان صبح (نماز صبح) نزديكتر باشد،
بهتر است.
2) (افضل) بهتر است كه نماز شب به هنگام سحر خوانده شود و هنگام
سحر و شب از ديدگاه شرع عبارت است از يك سوم آخر شب و هر قدر به
صبح نزديكتر باشد بهتر است و فوايد آن بيشتر خواهد بود.
3) وقت نماز شب؛ نماز شب را در هر موقع شب ميتوان خواند، ولي بهتر
است که در نزديکي اذان صبح خوانده شود. وقت نماز شب از نيمه شب تا
فجر صادق است و هنگام سحر از ساير مواقع بهتر است.
و امانماز شب:
1) باعث خشنودي خدا و دوستي ملائكه است.
2) باعث مباهات خداوند بر فرشتگان است.
3) باعث درخشش براي اهل آسمان همانند ستارگان است.
4) باعث روشني دل است.
5) باعث استجابت سريع دعا است.
6) باعث پزيرش توبه و پاك شدن از گناهان از جانب حضرت حق است.
7) باعث كفاره گناهان است. است.
8) باعث زيبايي صورت و شادابي چهره و نوراني شدن آن در طول روز
است.
9) باعث سلامتي و تندرستي و رفع انواع بيماريهاي جسمي و روحي است.
10) باعث از بين رفتن غم و اندوه و تقويت نور چشم است.
11) باعث تمسك يافتن به اخلاق انبياء و اولياي خداوند است.
12) باعث انجام دادن سنّت پيامبران و صالحان است.
13) باعث تابش نور خدا به او ميشود. به او ميشود.
14) باعث مهر و محبت و محبوب القلوب شدن بين مردم است.
15) باعث افزايش عمر است.
16) باعث جلب رزق و روزي فراوان و ادعاي قرض است.
17) باعث نوعي صدقه است.
18) باعث نوشته شدن چهار ثواب بزرگ براي خود است.
19) خداوند نه صف از ملائكه پشت سر نمازگزار قرار ميدهد.
20) كليد رفتن به بهشت و جواز عبور از پل صراط است.
21) زينت آخرت و نور مؤمن در آخرت است.
22) نماز شب همچون سايباني در روز قيامت است بر سرش. سرش.
23) نماز شب لباس بدن نمازگزار است در روز قيامت درحاليكه همه
عريانند.
24) نماز شب در روز قيامت همچون نوري در برابرش است و چشم نمازگزار
نماز شب در روز قيامت شادمان است.
25) نماز شب ميان شخص نمازگزار و آتش جهنم همچون حائلي فاصله
ميگذارد.
26) ميزان اعمال خوب نمازگزار در روز قيامت سنگين است. است. است.
27) نماز شب همچون تاجي در روز قيامت است بر سرش.
28) چراغي است براي تاريكي قبر و برطرف كننده وحشت تاريكي قبر است.
29) نماز شب همچون مشعلي نوراني است در تاريكي قبر.
30) نماز شب، نمازگزار را از عذاب قبر ايمن ميكند و برات آزادي از
آتش جهنم است
